Unutmak Tükenmektir !

 


Ata Hayrullah

 

KERKÜK'ÜN DEMOGRAFİK YAPISI

Yusuf Ziya ARPACIK
("YOLBAŞI" sayfa: 236-240)

.................Kerkük'ün bir Türk şehri olduğunu en iyi bilen iki 'Siyasî fırıldak' çeşitli toplama deliller sunarak iddilarını ispata çalışıyorlar.

Kerkük'te kurulmuş olan Beylik ve Devletler Kerkük'ün bir Türk şehri olduğunu tartışmasız bir şekilde ortaya koymasına rağmen petrolün cazibesine kapılan Peşmergeler kent hakkında asılsız iddialar ortaya atmaktadırlar.

Bir coğrafya üzerinde yaşayanların etnik kimliği hakkında en isabetli tesbiti mezarlıklar yapmıştır. Kerkük mezarlıkları ise bu şehrin nüfus yapısını ortaya koyan vazgeçilmez delillerdir. Musalla, Ahmet Ağa, Seyit Allavi, İmam Ahmet, Talim Tepe ve Neftçi kabristanları kentin geçmiş sosyal ve kültürel yapısını ortaya koyan kesin etkenlerdir.

'Kerkük'te Türkmen olmayan bir şair, edebiyatçı veya bir tek ses sanatçısı duyan varsa söylesin biz de bilelim' diyor Ganim Osman ve devamla sıralıyor.

1969'da Beyrut'ta basılan Avukat Casim Muhlis'in kaleme aldığı 'Nazım Tabakçeli'nin Anıları' kitabında şöyle yazar: Tabakçeli'nin Irak askerî otoritesi başkanına göndermiş olduğu 363 Nolu ve 14-15 Şubat 1959 tarihli resmi raporunda; Kerkük'te Kürtler ile, şehirde çoğunluğu oluşturan Türkmenler arasındaki çekişmelere değinmektedir.

Aynı kitabın 423. sayfasında Tabakçeli başka bir raporunda:

'Kürtler Kerkük'te hiçbir zaman çoğunlukta değillerdi, onlar bugüne kadar Kerkük'te hep azınlıktadırlar' diye yazar.

David Mc Dowel 'History of The Kurds' adlı eserinin 1996 New York baskısında: 'Musul-Bağdat arasındaki tüm köyler Türkmenlere aitti ve Türkçe konuşurlar' diye yazmıştır

Seyyar El- Cemil 'Liderler ve Efendiler, Osmanlı Paşaları ve Arap İlericiler' kitabı Amman 1. baskı, 1999 S-131'de şu açıklamayı yapmıştır: 'Irak'ın kuzeyinde belirli bölgelerde yaşayan Türkmenler Dicle nehrinin doğusundaki Kerkük'te ve nehrin batısındaki Telafer de yoğun olarak yaşamaktadır. Bunların asıllar Irak'ta egemenlik kuran Türkmen devletlerine dayanmaktadır.'

Emekli Albay Halil Hasan'ın tercüme ettiği '1958 - 1959 Tarihleri Arasında İngiliz Belgelerinde Irak' kitabının Bağdat basımı 1.cildi 2000.S-158'de ise şu ifade kullanılmaktadır: İngiltere Dışişleri Bakanlığının 134255 Nolu raporunda, İngiltere'nin Bağdat Büyükelçiliği tarafından bakanlığına sunulan telgrafta 'Kerkük halkının büyük çoğunluğu Türkçe konuşurlar.' Aynı kitabın ikinci cildinin 50. sayfasında: Dışişlerine sunulan 1286 Nolu ve 12 Ağustos 1958 tarihli gizli telgrafında ki; telgrafın metni Kraliyet Dışişleri Bakanlığının 134212 nolu belgesinde geçmektedir: 'Kerkük bölgesi Türk çoğunluğu içermektedir' deniliyor.

Filistinli araştırmacı yazar ve ünlü sosyolog Hanna Batatu 'Eski Sosyal Sınıflar ve Irak'daki Devrimci Hareketler' isimli kitabının 3. cildinin 224. sayfasında (Beyrut 1.Baskı, 1992): 'Kerkük şehri yakın tarihe kadar kelimenin tam manasıyla bir Türk şehri idi' der. Devamla aynı kitapta şu çarpıcı ifadelere de rastlıyoruz 'Bağdat'ın 180 mil kuzeyinde yatan ve bir petrol merkezi olan Kerkük, pek uzak olmayan geçmişe dek hep Türk idi. Kürtler, derece derece, çevre köylerinden şehre gelmeye başladılar. Petrol endüstrisinin gelişmesiyle, bu göç şiddetlendi. 1959'da şehir nüfusunun üçte birinden fazlasına kadar şiştiler ve Türkmenler, nüfusun yarısının biraz üzerinde kalacak şekilde iniş gösterdiler. Toplam 120 bin kişinin geri kalanı da Asuriler ve Araplardan oluştu. Erbil gibi diğer Türk kentleri de benzer bir süreçten geçmişlerdi. Erbil, büyük ölçüde Kürtleşmişti ve bu değişiklik barışcıl biçimde meydana gelmişti. Fakat Türkiye ile yakın kültürel bağları koruyan Kerküklüler, daha güçlü bir dokuya sahiptiler ve daha güçlü bir etnik kimlik ile birleşmişlerdi.'

Ensiklopedia Britannica'nın ABD baskılı 3.cildinde 10965 S.389'da ise şöyle geçmektedir: 'Kerkük'te Arapça ve Kürtçe konuşanların olmasına karşın, bu şehir esasen bir Türkmen şehridir.'

Bu ansiklopedinin 1999 - 2000 yıllarında yapılan baskılarında ise bu tespit aynen beyan edilmekte ve Kerkük'ün etnik dokusunu birinci derecede Türkmenlerin oluşturduğunu vurgulanmaktadır.

5 Mayıs 2003 tarihinde, bölgede yapılan incelemelerin sonucunda ise şu verilere ulaşılmıştır:

1- Kerkük Üniversitesinde Türkmen öğretim üyelerinin oranı %70'tir. Aynı oran öğrenciler için de geçerlidir.
2- Kerkük şehrinin ana semtlerindeki mesken, dükkan, Kahvehane, sinema, hamam ve camilerin tamamı Türkmenlere aittir.
3- Kerkük'teki 200 Avukattan 135'i Türkmen'dir
4- Kuyumcular 100'ü aşan kuyumcu dükkanının dağılımı şöyledir: 23 Türkmen,10 Arap, 25 Kürt, 19 Hırıstıyan.
5- Döviz Büroları: 11 bürodan 10'u Türkmen'dir.
6- Eczaneler: 106 eczanenin 86'sı Türkmen'dir.
7- Doktorlar:150 - 200 doktorun %80'ine yakın Türkmen, %10'u Kürt, geri kalanı Arap'tır.
8- Kerkük Ticaret Odası başkanlığı sürekli olarak Türkmenlerin elindedir.
9- Sinemaların mülkiyet ve işletmesinin tamamı Türkmenlere aittir.
10- Kayseri pazarı (kapalı Çarşısındaki) tüm işletmeler Türkmenlere aittir.

Yukarda izah ve ispat edilen Kerkük'ün nüfus yapısı hakkındaki realitenin aksi görüşe sahip olanlar ise birtakım tercüme kitapları delil olarak ortaya koymaktadırlar...

Zaman zaman biri birilerinin kanını büyük bir iştahla kana kana içerken bazen de birlik havası vermeye çalışan elebaşılar Talabanî ve Barzanî'nin 'Kerkük'ün Kürt kimliği' üzerine yaptıkları yalan yalnış beyanlarının çürük temellerinin dayanağı, Şemseddin Sami'nin kaleme aldığı ve bir çok maddesi Fransızca'dan tercüme edilerek eklenen Kamûs'ul-A'lâm'da Kerkük için yazdıklarıdır. Şemseddin Sami, Kerkük maddesinde şunları yazıyor:

'Kerkük: Kürdistan'ın Musul ilinde bulunan ve Musul'un 160 kilometre güneydoğusunda, bir sıra tepelerin altında, geniş bir ovanın kenarında ve Edhem ırmağı üzerinde, Şehrezor sancağının merkezinde bir kenttir. 30.000 nüfusu, kalesi, 36 cami ve mescidi, 7 medresesi, 15 tekye ve zaviyesi, 12 hanı, 1.282 mağaza, dükkan ve bedesteni, 8 hamamı, ırmağın üzerinde bir köprüsü, bir ortaokulu ve 18 çocuk okulu, 3 kilisesi ve 1 sinagogu vardır. Bir tepenin üzerinde bulunan kalenin için ile kalenin altındaki mahallelerden ve ırmağın sağ tarafındaki bölümden oluşur. Halkının dörtte üçü Kürd, geriye kalanları da Türk, Arap vesairedir. 760 İsraili ve 460 Keldani de vardır.'

Haritadaki yeri dışında Kerkük'ü hayatında hiç görmemiş olan Şemseddin Sami'nin çoğu sadece Fransızca'dan tercüme olan Kamûs-ul A'lâm'ı esas alınarak, Kerkük kimliği'nin tarihî arka planının resmini çekip dünyaya servis yapmak ise sadece bir kandırmaca olacaktır.

1 Haziran 1850'de Arnavutluk'ta dünyaya gelen Şemseddin Sami Arnavut kültürünün en önemli ve en ünlü isimlerinden biridir. Orta öğrenimini Yanya'da bir Rum jimnazında görmüş, orada Fransızca, İtalyanca ve eski Yunanca'yı öğrenmiştir. 1872'de 'Tarih-i Mücmel-i Fransa' adlı eseri tercüme etti. Devamı itibarıyla Fransızca'dan Türkçe'ye Kamûs-i Fransevî'yi çevirmesi onda ansiklopedik bir tutku oluşturur ve altı cilt olarak yayınlanan ilk Türkçe ansiklopedi olma özelliğine sahip olan Kamûs-u A'lâm ortaya çıkar. Fransız kültürü ve etkinliği eserlerinin her safhasında kendini göstermiştir. Kamûs-u A'lâm ise sadece bir yüz karasıdır. 'Kürdistan ve Kürtler' maddesi de bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Bütün bu tartışmaların ötesinde bir de Türk'ün 'Kızıl elma' ülküsü vardır.

Mustafa Kemal Paşa'nın 1 Mayıs 1920 tarihinde B.M.M.'nde yaptığı konuşma, Kerkük konusundaki millî politikayı da açık bir şekilde ortaya koymaktadır:

-'Hep kabul ettiğimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudut meselesi tayin ve tespit edilirken, hudud-u millîmiz, İskenderun'un cenubundan geçer, şarka doğru uzanarak Musul'u, Süleymaniye'yi, Kerkük'ü ihtiva eder. İşte hudud-u millîmiz budur dedik!..'


Kerkük Türkmen Şehridir

Ganim Authman / ITC. Berlin

Kerkük'ün Türkmen Şehri Olduğunun Kanıtları

1. Kerkük'te tesis edilmiş olan Türkmen Beylik ve Devletler Kerkük'ün bir Türkmen şehri olduğunun kanıtları. Bölgede Kerkük'ü içine alan hiçbir Kürt devleti ya da beyliği kurulamamıştır.Türkmen devlet ve beylikleri Irak'ta özellikle Kerkük'te içine alan kaç devlet ve beylik kurulmuştur.

örneğin:

A.Musul Beyliği ( 1127 – 1233 M. )

B.Erbil Beyliği ( 1144 - 1209 M. )

C.Kerkük Beyliği ( 1230 M. )

D.Kara koyunlu Devleti ( 1411 - 1470 M. )

E.Ak koyunlu Devleti ( 1470 - 1508 M )

2. Kerkük şehrinin etnik yapısının Türkmen olduğunu kanıtlayan onlarca veri vardır.

Örneğin :

A- Kerkük'ün en büyük ve eski mahalleleri Türkmenlerle meskündür:

Begler – Sarıkahya – Şaturlu – Cırt Meydanı – İmam Abbas – Musalla – Çukur Piryadi – Ağalık Meydanı – Altunçular – Neftçiler – Avcılar – Yeni Tisin –Hassa Hamzalılar – Hasa – Mahatta yolu – Bağdat yolu – Çiniçiler – Elmas – Bulağ – Halveçiler.

Kürtlerin Mahalleleri: İmam Kasım – Şorca – Rahimava – Azadi - Kırmızı Kilise – İskan (bu İsimler bile Türkçe'dir ve, imam kasım mahallesi hariç hepsi son 50 yılında ihdas edilmiştir.)

B- Kerkük'te Türkmen Aileleri Şehrin en kalabalık ve köklü aileleri teşkil eder:

Neftçi- Yakubi- Hürmüzlü- Gedik- Avçı- Salihi- Celali- Kırdar- Kasaplar- Bayrakdar- Alemdar- Pasvan- Kölemen- Terzibaşı- Beyatlı- Koçak- Bazirgan- Saatçi- Dökmeci- Küzeçi- Naib- Kazı- Sarıkahya- Sabuncu- Kayacı- Ak koyunlu- Köprülü-Demirci- Samancı- Ketene- Çelebi- Balyemez- Dizdar- Yüzügülmez.

C- mezarlıkların aidiyeti bir şehrin aidiyetini ve etnik yapısının göstergesidir. Kerkük'teki en büyük ve eski mezarlıklar Türkmen mezarlıklarıdır.

Musalla- Ahmet Ağa ( şehitlik mezarlığı) Neftçi- Seyit Allavi,- İmam Ahmet- Talim Tepe.

D- Irak'ta belediye başkanları atama yoluyla tespit edilmesine rağmen 1920-1980 tarihleri arasında 2 Kürt belediye başkanı karşılığında 8 Türkmen belediye Başkanları atanmıştır:

Mecit Yakubi- Bakı Ağa- Abdulrahman Piruadi- Sadık Sarraf- Şamil Yakubi- Nurettin Vaiz- Hisamettin Salihi- Mazhar Tikriti- Nazım Salihi- İbrahim Muhammed.

(1980'den sonra Belediye Başkanları Araplardan atandı)

(1920-1980 arası Kürt belediye başkanları: Şeyh Habib Talabani- Şeyh Fazıl Talabani)

E- Kerkük'te basın hep Türkmenler tarafından gerçekleşmiştir:

1. Osmanlı döneminde Kerkük'te çıkan Türkçe gazete ve Dergiler:

Havadis gazetesi 1911 M.

Maarif gazetesi 1913 M

Kevkeb-iMaarif Gazetesi

2. Irak devleti döneminde

Necme 1918 M.

Kerkük Belediyesinin 50 yıla yakın bir süre içerisinde (1926 –

1874 )

Kerkük'te çıkarmış olduğu haftalık KERKÜK gazetesi arapça ve Türkçe olarak yayınlanırdı .

Teceddüt 1920

İleri 1935

Afak 1954

Beşir 1959

F- Kerkük'te ses sanatkarlarının tamamı Türkmen'dir:

Osman Tabla baş- Reşit Küle Rıza- Mustafa Kalayı- Molla Veli- Şaltağ- Muçula- Mal Allah- Molla Taha- Şerif- Mahav- Salih Havala- Mehmet Gül boy- Ali Mardan- Sıdık Bende Gafur- Abdulvahit Küzecioğlu- Abdurrahman Kızılay- İzzettin Nimet- Kerim Kölemen- Kerkük Kızı- Fahrettin Ergeç- Ekrem Tuzlu- Faik Bazırgan- Faik Neccar- Sıma Berber- Ali Kaleli- Tahsin Kerkükoğlu- Sami Celali- Mehmet Camcı- Muhammed Rauf- İbrahim Rauf.

( Bunların hepsinin Kerkük TV. Ve Bağdat radyosunda onlarca kayıtları vardır ) Kerkük'te tanınmış hiçbir Kürt ses sanatkarı çıkmamış.

G- 1957 Nüfus Sayımı öncesinde devlet, Kerkük ve civar bölgelerde dağıtılmak üzere yüz binlerce Türkçe broşür basıp dağıttı.

Kerkük ve civarında Kürtçe broşür hiç dağıtılmadı.

Broşür, araba ve uçakla dağıtıldı. Broşürün metni şöyle idi.

Irak Devleti-Şuun İctimaiye vezareti.

Nüfus Umum Müdürlüğü 1957 senesi Umumi Sayımı

Sayan vatandaş: Tescil işine iştirak etmek yeni ve mesut bir hayatın teessüsünde temel sayılar.

H- Kerkük'ün tanınmış şairlerinin tamamı Türkmen şairleridir.Bunlardan önemli isimler şunlar.

Dede Hicri- Mehmet sadık- Ahmet Medeni- Osman Mazlum- Reşit Akif Hürmüzlü- Mehmet Rasih- Hassan Gönen- Reşit Ali Dakuklu- Sadullah Müfti- Esat Na,b- Celal Rıza- Ömer Ağa- Tercilli- Hıdır Lütfü- Ali Marufoğlu- İzzettin Abdi Beyatlı- Nazım Refik Koçak- Mehmet İzzet Hattat- Salah Nevres- Nasih Bazirgan- Kahtan Hürmüzlü- Münevver Molla Hassun- Ahmet Mehmet Kerküklü- Aydın Nakip- Ahmet Külçüoğlu.

Kerkük'te yaşayan sadece bir Kürt şairi vardır:Şeyh Rıza Talabani. oda Şiirlerini Türkçe,Arapça,Farsça ve Kürtçe olarak yazar ve Türkçe şiirleri çoğunluğu oluştururdu.

İ- Değirmenler eskiden en verimli taşınmaz mallardan biri idi. Kerkük'teki Değirmenlerin hepsi Türkmenlere aittir ve isimleri de Türkçe'dir. Bunların bir kısmı hala durmaktadır.:

Büyük Karabaş- Küçük Karabaş- Kırmızı değirmen- Cinler Sakin değirmeniCennet Çukur- Sebil Suyu- Keravlı- Tokat- Elmas- Eşekli- Zeytunlu- Şişçi,- Şeyhoğlu- Ulular- Begler- Neftçi- Büyük Molla Kasım- Silva- Orta- Tendürlü-Mikailoğlu.

J- 1938 yılına kadar Kerkük'te eğitim Türkçe idi. Bu hak Türkmenlere 1932 deklarasyonu ve yerel Diller kanunu gereğince verilmiştir.

K- 1970'te devlet Türkmenlere kültürel haklar tanıdı.( Devrim Komite konseyi kararı:No.89 Tarih 24Ocak 1970) Bu karara göre Kerkük'teki 110 ilkokulundan 102'si Türkmence eğitime dönüştü.Bu okulların isimleri de Türkçe oldu. Bunların bir kısmı:

Yıldız- Babagürgür- Aydınlık- Çalışkan- Barış- Çençlik- Uğur- Aktaş- Taşköprü...

Mahalle isimleriyle okul adları: yedi kızlar- Elmas- Sona gölü- Hasa su- Ağalık- Şaturlu- Gavuroğlu- Sarıkahya- Cirit meydanı- Talim tepe- Top kapı.

L- Cumhuriyetin ilanından sonra bir süre için kuruluşlarda serbest seçimler gerçekleşti. Bu alanda Kerkük'te yapılan seçim sonuçları şöyle idi.

- Baro(Avukatlar odası) Seçimi – Eylül 1958. 45 Avukat katıldı. Seçimi Bir Türkmen avukat kazandı.

- Öğretmenler sendikası Seçimi (23 Ocak 1959 ) Seçime 900 öğretmen katıldı. Türkmen listesi Kerkük ve civar ilçelerinde büyük çoğunlukla kazandı.(604 oy)

- Öğrenci Birliği Seçimleri (22.Kasım.1958 ) bine yakın öğrenci katıldı. Türkmenlerin listesi Kerkük'ün tüm okullarında ve çok büyük çoğunlukla kazandı.

- Çocuk Esirgeme Derneği Seçimi ( Ocak 1959 ) : 11 üyeden oluşan yönetim kuruluna: 9 Türkmen, bir Hırıstıyan doktor ve il sağlık müdürü seçildiler.

- Memurlar lokali Seçimi (Ocak 1959 ) 9 kişiden oluşan yönetim kurulunun hepsini Türkmenler kazandı.

- Kızılay Cemiyet Seçimi (13 şubat 1959 ) Yönetim Kurulu üyeliğinin tamamını Türkmenler kazandı

M- Kerkük içinde ve c,varında olan tüm semtlerin isimleri Türkçe'dir:

Sona Gölü- Gavur Bağı- Babagürgür- Talim Tepe- Molla Abdullah Tepesi- Yorgan Tepe- Kula v.s.

N- Kerkük etrafındaki tüm köyler Türkmenlere aittir ve isimleri de Türkçe'dir:

Türkalar- yaycı- Topzava- Kümbetler- Tisin- Çardaklı- Yahyava- Beşir- Türkeşkan- Kızılyar- Ömer mendan- Yarımca- Hamzeliler- Kara hasan.

3- Kerkük'ün Türkmen şehri Olduğunu Kanıtlayan Ulusal ve Uluslararası Belgeler.

1- Irak Hükümetinin 30 Mayıs 1932 Deklarasyonu:

Madde 9 Bent 1:

‘' Nüfusun çoğunluğunun Türkmen ırkından olduğu Kerkük livasına bağlı kifri ve Kerkük Kazalarından resmi dil Arapça ile birlikte Kürtçe ve Türkçe olacaktır''.

Deklarasyon, Türkmenlerin milli ve kültürel haklarını da güvence altına almıştır.

2- 1924 Kerkük Katliamı sonrasında İngilizlerin en yüksek dereceli görevlisi yazılı ve basılmış bir açıklama yapmıştır. Bu açıklama sadece Türkçe olarak yazılmıştır.Iraklı araştırmacı ve yazar Abdurrazzak El-Hasani bu belgenin Türkçe yazılmış olması Kerkük'te Türkçe dilinin hakim olmasına bağlamaktadır. (Tarih EL-Vezaret El İrakiye kitabı 1. cilt. Bağdat yedinci baskı.1988 S-206 )

3- 1931 yılında çıkarılan 74 nolu ‘' Yerel Diller kanunu'' başta Kerkük ve Erbil olmak üzere nüfusunun çoğunluğunu Türkmenlerin oluşturduğu bölgelerin mahkemelerinde duruşmaların Türkçe yapılmasını hükme bağlamıştır. Aynı kanunda eğitimin de bu bölgelerde Türkçe yapılmasını kararlaştırmıştır.

4- 1958 yılında açıklanan 1957 genel Nüfus Sayımı sonucuna göre, devlet Türkmenlerin sayısını 567000 olarak göstermiştir.Uluslar arası standartlara dayanan nüfus artış oranı göz önüne alındığında Türkmenlerin 2003 yılında Irak'taki nüfusu en az 3 milyon olmalıdır.

5- İngiltere Büyükelçiliğinin 1958 İhtilalinden hemen sonra Kraliyet Dışişleri Bakanlığına göndermiş olduğu resmi raporlarında bu hususu teyit etmektedir.

4- Kerkük şehrinin çoğunluğunun Türkmenlerin oluşturduğunu beyan eden birçok Arap ve yabancı yazar,tarihçi ve araştırmacı bu hususu kitaplarında kaydetmişlerdir. Bunlardan

A- İngiliz Ansiklopedisi ve Global Ansiklopedi, Kerkük'ün Türkmen Şehri olduğunu açıklamaktadır.

B- Hayri Emin El- Umeri : ‘'Irak'ın yeni Tarihinden Siyasi Hikayeler'' kitabı- Bağdat,S-66.: Kerkük nüfusunun çoğunluğu Türkmen'dir.

C- Ferik EL-Mızhır EL-Firavn (1920 Irak Ayaklanması Liderlerinden) ‘'Irak 1920 Ayaklanması ‘'kitabı.: Bağdat-ikinci baskı 1995.S-12 ‘' Irak'taki azınlıklar şöyledir.: Süleymaniye ve Erbil'de Kürtler ve Kerkük'te Türkmenler.

D- Seyyar El- Cemil'' Liderler ve Efendiler, Osmanlı Paşalar ve Arap İlericiler,'' kitabı- Amman- Ürdün. Birinci baskı, 1999.S- 131: ‘' Irak'ın kuzeyinde belirli bölgelerde yaşayan Türkmenler Dicle nehrinin doğusundaki Kerkük'te ve nehrin batısındaki Telafer de yoğun olarak yaşamaktadır. Bunların asıllar Irak'ta egemenlik kuran Türkmen devletlerine dayanmaktadır.

E- Longrigg. Stiven Himisli:

‘' Irak'ın yeni Tarihinden Dört Asır'' kitabı çevirmen: 4. baskı-

1968 kum-İran. S-21, S122, S361 ‘' Kerkük şehrinin lisanı Türkçe'dir.''

F- David Mc Dowel:'' Amdoren History of The Kurds'' New York

1996 ‘'Musul-Bağdat arasındaki tüm köyler Türkmenlere aitti ve Türkçe konuşurlar.

G- Viladamir Minorsky: ‘' Musul Meselesi, adlı kitabı Arapça

Tercümesi : Salim şahin Kürt Araştırma Merkezi yayını İstanbul – 1998 S-22 ‘' Türkmenler, Telafer, Erbil, Altunköprü, Tazehurmatu, Tavuk, Tuzhurmatu, Kifri, ve Kara tepe gibi şehir ve kasabalarda ve Musul bölgesinin güneyinden geçen tarihi ‘'İpek Yolu'' denilen yol üzerindeki bölgede çoğunluğu teşkil etmektedirler.''

H- Nazım Tabakçeli'nin anıları kitabı: Kaleme alan : Avukat Casim Muhlis: Beyrut- 1969. Tabakçalı'nın Irak askeri otoritesi başkanına göndermiş olduğu 363 Nolu ve 14-15 Şubat 1959 tarihli resmi raporunda: Kerkük'te Kürtler ile, şehrinde çoğunluğu oluşturan Türkmenler arasındaki çekişmelere değinmektedir. Aynı kitabın 423. sayfasında Tabakçeli başka bir raporunda :

‘'Kürtler Kerkük'te hiçbir zaman çoğunlukta değillerdi, onlar bugüne kadar Kerkük'te hep azınlıktadırlar''

İ- ‘'1958 – 1959 tarihleri arasında İngiliz Belgelerinde Irak'' kitabı

Tercümeyi yapan emekli albay Halil Hasan1. cilt Bağdat

2000.S-158: İngiltere Dışişleri Bakanlığının 134255 Nolu raporunda, İngiltere'nin Bağdat Büyükelçiliği tarafından bakanlığına sunulan telgrafta ‘'Kerkük halkının büyük çoğunluğu Türkçe konuşurlar' denmektedir. Aynı kitabın ikinci cildinin 50. sayfasında: Dışişlerine sunulan 1286 Nolu ve 12 Ağustos 1958 tarihli gizli telgrafında ( telgrafın metni Kraliyet Dışişleri Bakanlığının 134212 nolu belgesinde geçmektedir) ‘' Kerkük bölgesi Türk çoğunluğu içermektedir'' deniliyor.

J- Filistinli yazar ve araştırmacı Hana Batatu ‘' Irak adlı kitabının 3. cildinin 224 sayfasında ( Beyrut.1. Baskı,1992): Kerkük şehri yakın tarihe kadar kelimenin tam manasıyla bir Türk şehri idi.

Kürtler bu şehre yakın köylerden göç etmeye başladılar.1959 yılında Kürtler şehrin yaklaşık üçte birini oluşturmaya başladılar.

K- Ensiklopedia Britannica.3.cilt: ABD baskılı 10965 S.389'da şöyle geçmektedir.''Kerkük'te Arapça ve Kürtçe konuşanların olmasına karşın, bu şehir esasen bir Türkmen şehridir.''

Bu ansiklopedinin sonraki baskıları da (1999- 2000 baskısı ) bu tespit beyan edilmekte ve Kerkük'ün etnik dokusunu birinci derecede Türkmenlerin oluşturduğunu vurgulanmaktadır.

5- Mayıs 2003 tarihinde,bölgede yapılan incelemelerin sonucunda şu verilere ulaşılmıştır.

1- Kerkük Üniversitesinde Türkmen öğretim üyelerinin oranı %70'tir. Aynı oran öğrenciler için de geçerlidir.

2- Kerkük şehrinin ana semtlerindeki mesken, dükkan, Kahvehane, sinema, hamam ve camilerin tamamı Türkmenlere aittir.

3- Kerkük'teki 200 Avukattan 135'i Türkmen'dir

4- Kuyumcular 100'ü aşan kuyumcu dükkanının dağılımı şöyledir: 23 Türkmen,10 Arap, 25 Kürt, 19 Hırıstıyan.

5- Döviz Büroları: 11 bürodan 10'u Türkmen'dir.

6- Eczaneler: 106 eczanenin 86'sı Türkmen'dir.

7- Doktorlar:150 – 200 doktorun %80'ine yakın Türkmen, %10'u Kürt, geri kalanı Arap'tır.

8- Kerkük Ticaret Odası başkanlığı sürekli olarak Türkmenlerin elindedir.

9- Sinemaların mülkiyet ve işletmesinin tamamı Türkmenlere aittir.

10- Kayseri pazarı (kapalı Çarşısındaki) tüm işletmeler Türkmenlere aittir.

Ganim Authman

Irak Türkmen Cephesi Almanya Temsilcisi 06.12.2004 Berlin



Kerkük Emniyet Müdürü Turhan Yusuf Abdurrahman, Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı Saadettin Ergeç, Ülkücü yazar Yusuf Ziya Arpacık, ITC eski Genel Başkanı Faruk Abdullah - Kerkük'te İftar Sofrası



Can Verenler...



Nejdet KOÇAK