KERKÜK'ÜN DEMOGRAFİK YAPISI
Yusuf Ziya ARPACIK
("YOLBAŞI" sayfa: 236-240)
.................Kerkük'ün bir Türk şehri olduğunu
en iyi bilen iki 'Siyasî fırıldak' çeşitli toplama deliller sunarak
iddilarını ispata çalışıyorlar.

Kerkük'te kurulmuş olan Beylik ve Devletler Kerkük'ün
bir Türk şehri olduğunu tartışmasız bir şekilde ortaya koymasına rağmen
petrolün cazibesine kapılan Peşmergeler kent hakkında asılsız iddialar
ortaya atmaktadırlar.
Bir coğrafya üzerinde yaşayanların etnik kimliği
hakkında en isabetli tesbiti mezarlıklar yapmıştır. Kerkük mezarlıkları
ise bu şehrin nüfus yapısını ortaya koyan vazgeçilmez delillerdir.
Musalla, Ahmet Ağa, Seyit Allavi, İmam Ahmet, Talim Tepe ve Neftçi
kabristanları kentin geçmiş sosyal ve kültürel yapısını ortaya koyan
kesin etkenlerdir.
'Kerkük'te Türkmen olmayan bir şair, edebiyatçı
veya bir tek ses sanatçısı duyan varsa söylesin biz de bilelim' diyor
Ganim Osman ve devamla sıralıyor.
1969'da Beyrut'ta basılan Avukat Casim Muhlis'in
kaleme aldığı 'Nazım Tabakçeli'nin Anıları' kitabında şöyle yazar:
Tabakçeli'nin Irak askerî otoritesi başkanına göndermiş olduğu 363
Nolu ve 14-15 Şubat 1959 tarihli resmi raporunda; Kerkük'te Kürtler
ile, şehirde çoğunluğu oluşturan Türkmenler arasındaki çekişmelere
değinmektedir.
Aynı kitabın 423. sayfasında Tabakçeli başka bir
raporunda:
'Kürtler Kerkük'te hiçbir zaman çoğunlukta değillerdi,
onlar bugüne kadar Kerkük'te hep azınlıktadırlar' diye yazar.
David Mc Dowel 'History of The Kurds' adlı eserinin
1996 New York baskısında: 'Musul-Bağdat arasındaki tüm köyler Türkmenlere
aitti ve Türkçe konuşurlar' diye yazmıştır
Seyyar El- Cemil 'Liderler ve Efendiler, Osmanlı
Paşaları ve Arap İlericiler' kitabı Amman 1. baskı, 1999 S-131'de
şu açıklamayı yapmıştır: 'Irak'ın kuzeyinde belirli bölgelerde yaşayan
Türkmenler Dicle nehrinin doğusundaki Kerkük'te ve nehrin batısındaki
Telafer de yoğun olarak yaşamaktadır. Bunların asıllar Irak'ta egemenlik
kuran Türkmen devletlerine dayanmaktadır.'
Emekli Albay Halil Hasan'ın tercüme ettiği '1958
- 1959 Tarihleri Arasında İngiliz Belgelerinde Irak' kitabının Bağdat
basımı 1.cildi 2000.S-158'de ise şu ifade kullanılmaktadır: İngiltere
Dışişleri Bakanlığının 134255 Nolu raporunda, İngiltere'nin Bağdat
Büyükelçiliği tarafından bakanlığına sunulan telgrafta 'Kerkük halkının
büyük çoğunluğu Türkçe konuşurlar.' Aynı kitabın ikinci cildinin 50.
sayfasında: Dışişlerine sunulan 1286 Nolu ve 12 Ağustos 1958 tarihli
gizli telgrafında ki; telgrafın metni Kraliyet Dışişleri Bakanlığının
134212 nolu belgesinde geçmektedir: 'Kerkük bölgesi Türk çoğunluğu
içermektedir' deniliyor.
Filistinli araştırmacı yazar ve ünlü sosyolog Hanna
Batatu 'Eski Sosyal Sınıflar ve Irak'daki Devrimci Hareketler' isimli
kitabının 3. cildinin 224. sayfasında (Beyrut 1.Baskı, 1992): 'Kerkük
şehri yakın tarihe kadar kelimenin tam manasıyla bir Türk şehri idi'
der. Devamla aynı kitapta şu çarpıcı ifadelere de rastlıyoruz 'Bağdat'ın
180 mil kuzeyinde yatan ve bir petrol merkezi olan Kerkük, pek uzak
olmayan geçmişe dek hep Türk idi. Kürtler, derece derece, çevre köylerinden
şehre gelmeye başladılar. Petrol endüstrisinin gelişmesiyle, bu göç
şiddetlendi. 1959'da şehir nüfusunun üçte birinden fazlasına kadar
şiştiler ve Türkmenler, nüfusun yarısının biraz üzerinde kalacak şekilde
iniş gösterdiler. Toplam 120 bin kişinin geri kalanı da Asuriler ve
Araplardan oluştu. Erbil gibi diğer Türk kentleri de benzer bir süreçten
geçmişlerdi. Erbil, büyük ölçüde Kürtleşmişti ve bu değişiklik barışcıl
biçimde meydana gelmişti. Fakat Türkiye ile yakın kültürel bağları
koruyan Kerküklüler, daha güçlü bir dokuya sahiptiler ve daha güçlü
bir etnik kimlik ile birleşmişlerdi.'
Ensiklopedia Britannica'nın ABD baskılı 3.cildinde
10965 S.389'da ise şöyle geçmektedir: 'Kerkük'te Arapça ve Kürtçe
konuşanların olmasına karşın, bu şehir esasen bir Türkmen şehridir.'
Bu ansiklopedinin 1999 - 2000 yıllarında yapılan
baskılarında ise bu tespit aynen beyan edilmekte ve Kerkük'ün etnik
dokusunu birinci derecede Türkmenlerin oluşturduğunu vurgulanmaktadır.
5 Mayıs 2003 tarihinde, bölgede yapılan incelemelerin
sonucunda ise şu verilere ulaşılmıştır:
1- Kerkük Üniversitesinde Türkmen öğretim üyelerinin
oranı %70'tir. Aynı oran öğrenciler için de geçerlidir.
2- Kerkük şehrinin ana semtlerindeki mesken, dükkan, Kahvehane, sinema,
hamam ve camilerin tamamı Türkmenlere aittir.
3- Kerkük'teki 200 Avukattan 135'i Türkmen'dir
4- Kuyumcular 100'ü aşan kuyumcu dükkanının dağılımı şöyledir: 23
Türkmen,10 Arap, 25 Kürt, 19 Hırıstıyan.
5- Döviz Büroları: 11 bürodan 10'u Türkmen'dir.
6- Eczaneler: 106 eczanenin 86'sı Türkmen'dir.
7- Doktorlar:150 - 200 doktorun %80'ine yakın Türkmen, %10'u Kürt,
geri kalanı Arap'tır.
8- Kerkük Ticaret Odası başkanlığı sürekli olarak Türkmenlerin elindedir.
9- Sinemaların mülkiyet ve işletmesinin tamamı Türkmenlere aittir.
10- Kayseri pazarı (kapalı Çarşısındaki) tüm işletmeler Türkmenlere
aittir.
Yukarda izah ve ispat edilen Kerkük'ün nüfus yapısı
hakkındaki realitenin aksi görüşe sahip olanlar ise birtakım tercüme
kitapları delil olarak ortaya koymaktadırlar...
Zaman zaman biri birilerinin kanını büyük bir iştahla
kana kana içerken bazen de birlik havası vermeye çalışan elebaşılar
Talabanî ve Barzanî'nin 'Kerkük'ün Kürt kimliği' üzerine yaptıkları
yalan yalnış beyanlarının çürük temellerinin dayanağı, Şemseddin Sami'nin
kaleme aldığı ve bir çok maddesi Fransızca'dan tercüme edilerek eklenen
Kamûs'ul-A'lâm'da Kerkük için yazdıklarıdır. Şemseddin Sami, Kerkük
maddesinde şunları yazıyor:
'Kerkük: Kürdistan'ın Musul ilinde bulunan ve Musul'un
160 kilometre güneydoğusunda, bir sıra tepelerin altında, geniş bir
ovanın kenarında ve Edhem ırmağı üzerinde, Şehrezor sancağının merkezinde
bir kenttir. 30.000 nüfusu, kalesi, 36 cami ve mescidi, 7 medresesi,
15 tekye ve zaviyesi, 12 hanı, 1.282 mağaza, dükkan ve bedesteni,
8 hamamı, ırmağın üzerinde bir köprüsü, bir ortaokulu ve 18 çocuk
okulu, 3 kilisesi ve 1 sinagogu vardır. Bir tepenin üzerinde bulunan
kalenin için ile kalenin altındaki mahallelerden ve ırmağın sağ tarafındaki
bölümden oluşur. Halkının dörtte üçü Kürd, geriye kalanları da Türk,
Arap vesairedir. 760 İsraili ve 460 Keldani de vardır.'
Haritadaki yeri dışında Kerkük'ü hayatında hiç görmemiş
olan Şemseddin Sami'nin çoğu sadece Fransızca'dan tercüme olan Kamûs-ul
A'lâm'ı esas alınarak, Kerkük kimliği'nin tarihî arka planının resmini
çekip dünyaya servis yapmak ise sadece bir kandırmaca olacaktır.
1 Haziran 1850'de Arnavutluk'ta dünyaya gelen Şemseddin
Sami Arnavut kültürünün en önemli ve en ünlü isimlerinden biridir.
Orta öğrenimini Yanya'da bir Rum jimnazında görmüş, orada Fransızca,
İtalyanca ve eski Yunanca'yı öğrenmiştir. 1872'de 'Tarih-i Mücmel-i
Fransa' adlı eseri tercüme etti. Devamı itibarıyla Fransızca'dan Türkçe'ye
Kamûs-i Fransevî'yi çevirmesi onda ansiklopedik bir tutku oluşturur
ve altı cilt olarak yayınlanan ilk Türkçe ansiklopedi olma özelliğine
sahip olan Kamûs-u A'lâm ortaya çıkar. Fransız kültürü ve etkinliği
eserlerinin her safhasında kendini göstermiştir. Kamûs-u A'lâm ise
sadece bir yüz karasıdır. 'Kürdistan ve Kürtler' maddesi de bu kapsamda
değerlendirilmelidir.
Bütün bu tartışmaların ötesinde bir de Türk'ün 'Kızıl
elma' ülküsü vardır.
Mustafa Kemal Paşa'nın 1 Mayıs 1920 tarihinde B.M.M.'nde
yaptığı konuşma, Kerkük konusundaki millî politikayı da açık bir şekilde
ortaya koymaktadır:
-'Hep kabul ettiğimiz esaslardan birisi ve belki
birincisi olan hudut meselesi tayin ve tespit edilirken, hudud-u millîmiz,
İskenderun'un cenubundan geçer, şarka doğru uzanarak Musul'u, Süleymaniye'yi,
Kerkük'ü ihtiva eder. İşte hudud-u millîmiz budur dedik!..'
Kerkük Türkmen Şehridir
Ganim Authman / ITC.
Berlin
Kerkük'ün Türkmen Şehri Olduğunun Kanıtları
1. Kerkük'te tesis edilmiş olan Türkmen Beylik ve
Devletler Kerkük'ün bir Türkmen şehri olduğunun kanıtları. Bölgede
Kerkük'ü içine alan hiçbir Kürt devleti ya da beyliği kurulamamıştır.Türkmen
devlet ve beylikleri Irak'ta özellikle Kerkük'te içine alan kaç devlet
ve beylik kurulmuştur.
örneğin:
A.Musul Beyliği ( 1127 – 1233 M. )
B.Erbil Beyliği ( 1144 - 1209 M. )
C.Kerkük Beyliği ( 1230 M. )
D.Kara koyunlu Devleti ( 1411 - 1470 M. )
E.Ak koyunlu Devleti ( 1470 - 1508 M )
2. Kerkük şehrinin etnik yapısının Türkmen olduğunu
kanıtlayan onlarca veri vardır.
Örneğin :
A- Kerkük'ün en büyük ve eski mahalleleri Türkmenlerle
meskündür:
Begler – Sarıkahya – Şaturlu – Cırt Meydanı – İmam
Abbas – Musalla – Çukur Piryadi – Ağalık Meydanı – Altunçular – Neftçiler
– Avcılar – Yeni Tisin –Hassa Hamzalılar – Hasa – Mahatta yolu –
Bağdat yolu – Çiniçiler – Elmas – Bulağ – Halveçiler.
Kürtlerin Mahalleleri: İmam Kasım – Şorca – Rahimava
– Azadi - Kırmızı Kilise – İskan (bu İsimler bile Türkçe'dir ve,
imam kasım mahallesi hariç hepsi son 50 yılında ihdas edilmiştir.)
B- Kerkük'te Türkmen Aileleri Şehrin en kalabalık
ve köklü aileleri teşkil eder:
Neftçi- Yakubi- Hürmüzlü- Gedik- Avçı- Salihi- Celali-
Kırdar- Kasaplar- Bayrakdar- Alemdar- Pasvan- Kölemen- Terzibaşı-
Beyatlı- Koçak- Bazirgan- Saatçi- Dökmeci- Küzeçi- Naib- Kazı- Sarıkahya-
Sabuncu- Kayacı- Ak koyunlu- Köprülü-Demirci- Samancı- Ketene- Çelebi-
Balyemez- Dizdar- Yüzügülmez.
C- mezarlıkların aidiyeti bir şehrin aidiyetini
ve etnik yapısının göstergesidir. Kerkük'teki en büyük ve eski mezarlıklar
Türkmen mezarlıklarıdır.
Musalla- Ahmet Ağa ( şehitlik mezarlığı) Neftçi-
Seyit Allavi,- İmam Ahmet- Talim Tepe.
D- Irak'ta belediye başkanları atama yoluyla tespit
edilmesine rağmen 1920-1980 tarihleri arasında 2 Kürt belediye başkanı
karşılığında 8 Türkmen belediye Başkanları atanmıştır:
Mecit Yakubi- Bakı Ağa- Abdulrahman Piruadi- Sadık
Sarraf- Şamil Yakubi- Nurettin Vaiz- Hisamettin Salihi- Mazhar Tikriti-
Nazım Salihi- İbrahim Muhammed.
(1980'den sonra Belediye Başkanları Araplardan atandı)
(1920-1980 arası Kürt belediye başkanları: Şeyh
Habib Talabani- Şeyh Fazıl Talabani)
E- Kerkük'te basın hep Türkmenler tarafından gerçekleşmiştir:
1. Osmanlı döneminde Kerkük'te çıkan Türkçe gazete
ve Dergiler:
Havadis gazetesi 1911 M.
Maarif gazetesi 1913 M
Kevkeb-iMaarif Gazetesi
2. Irak devleti döneminde
Necme 1918 M.
Kerkük Belediyesinin 50 yıla yakın bir süre içerisinde
(1926 –
1874 )
Kerkük'te çıkarmış olduğu haftalık KERKÜK gazetesi
arapça ve Türkçe olarak yayınlanırdı .
Teceddüt 1920
İleri 1935
Afak 1954
Beşir 1959
F- Kerkük'te ses sanatkarlarının tamamı Türkmen'dir:
Osman Tabla baş- Reşit Küle Rıza- Mustafa Kalayı-
Molla Veli- Şaltağ- Muçula- Mal Allah- Molla Taha- Şerif- Mahav-
Salih Havala- Mehmet Gül boy- Ali Mardan- Sıdık Bende Gafur- Abdulvahit
Küzecioğlu- Abdurrahman Kızılay- İzzettin Nimet- Kerim Kölemen- Kerkük
Kızı- Fahrettin Ergeç- Ekrem Tuzlu- Faik Bazırgan- Faik Neccar- Sıma
Berber- Ali Kaleli- Tahsin Kerkükoğlu- Sami Celali- Mehmet Camcı-
Muhammed Rauf- İbrahim Rauf.
( Bunların hepsinin Kerkük TV. Ve Bağdat radyosunda
onlarca kayıtları vardır ) Kerkük'te tanınmış hiçbir Kürt ses sanatkarı
çıkmamış.
G- 1957 Nüfus Sayımı öncesinde devlet, Kerkük ve
civar bölgelerde dağıtılmak üzere yüz binlerce Türkçe broşür basıp
dağıttı.
Kerkük ve civarında Kürtçe broşür hiç dağıtılmadı.
Broşür, araba ve uçakla dağıtıldı. Broşürün metni
şöyle idi.
Irak Devleti-Şuun İctimaiye vezareti.
Nüfus Umum Müdürlüğü 1957 senesi Umumi Sayımı
Sayan vatandaş: Tescil işine iştirak etmek yeni
ve mesut bir hayatın teessüsünde temel sayılar.
H- Kerkük'ün tanınmış şairlerinin tamamı Türkmen
şairleridir.Bunlardan önemli isimler şunlar.
Dede Hicri- Mehmet sadık- Ahmet Medeni- Osman Mazlum-
Reşit Akif Hürmüzlü- Mehmet Rasih- Hassan Gönen- Reşit Ali Dakuklu-
Sadullah Müfti- Esat Na,b- Celal Rıza- Ömer Ağa- Tercilli- Hıdır
Lütfü- Ali Marufoğlu- İzzettin Abdi Beyatlı- Nazım Refik Koçak- Mehmet
İzzet Hattat- Salah Nevres- Nasih Bazirgan- Kahtan Hürmüzlü- Münevver
Molla Hassun- Ahmet Mehmet Kerküklü- Aydın Nakip- Ahmet Külçüoğlu.
Kerkük'te yaşayan sadece bir Kürt şairi vardır:Şeyh
Rıza Talabani. oda Şiirlerini Türkçe,Arapça,Farsça ve Kürtçe olarak
yazar ve Türkçe şiirleri çoğunluğu oluştururdu.
İ- Değirmenler eskiden en verimli taşınmaz mallardan
biri idi. Kerkük'teki Değirmenlerin hepsi Türkmenlere aittir ve isimleri
de Türkçe'dir. Bunların bir kısmı hala durmaktadır.:
Büyük Karabaş- Küçük Karabaş- Kırmızı değirmen-
Cinler Sakin değirmeniCennet Çukur- Sebil Suyu- Keravlı- Tokat- Elmas-
Eşekli- Zeytunlu- Şişçi,- Şeyhoğlu- Ulular- Begler- Neftçi- Büyük
Molla Kasım- Silva- Orta- Tendürlü-Mikailoğlu.
J- 1938 yılına kadar Kerkük'te eğitim Türkçe idi.
Bu hak Türkmenlere 1932 deklarasyonu ve yerel Diller kanunu gereğince
verilmiştir.
K- 1970'te devlet Türkmenlere kültürel haklar tanıdı.(
Devrim Komite konseyi kararı:No.89 Tarih 24Ocak 1970) Bu karara göre
Kerkük'teki 110 ilkokulundan 102'si Türkmence eğitime dönüştü.Bu
okulların isimleri de Türkçe oldu. Bunların bir kısmı:
Yıldız- Babagürgür- Aydınlık- Çalışkan- Barış- Çençlik-
Uğur- Aktaş- Taşköprü...
Mahalle isimleriyle okul adları: yedi kızlar- Elmas-
Sona gölü- Hasa su- Ağalık- Şaturlu- Gavuroğlu- Sarıkahya- Cirit
meydanı- Talim tepe- Top kapı.
L- Cumhuriyetin ilanından sonra bir süre için kuruluşlarda
serbest seçimler gerçekleşti. Bu alanda Kerkük'te yapılan seçim sonuçları
şöyle idi.
- Baro(Avukatlar odası) Seçimi – Eylül 1958. 45
Avukat katıldı. Seçimi Bir Türkmen avukat kazandı.
- Öğretmenler sendikası Seçimi (23 Ocak 1959 ) Seçime
900 öğretmen katıldı. Türkmen listesi Kerkük ve civar ilçelerinde
büyük çoğunlukla kazandı.(604 oy)
- Öğrenci Birliği Seçimleri (22.Kasım.1958 ) bine
yakın öğrenci katıldı. Türkmenlerin listesi Kerkük'ün tüm okullarında
ve çok büyük çoğunlukla kazandı.
- Çocuk Esirgeme Derneği Seçimi ( Ocak 1959 ) :
11 üyeden oluşan yönetim kuruluna: 9 Türkmen, bir Hırıstıyan doktor
ve il sağlık müdürü seçildiler.
- Memurlar lokali Seçimi (Ocak 1959 ) 9 kişiden
oluşan yönetim kurulunun hepsini Türkmenler kazandı.
- Kızılay Cemiyet Seçimi (13 şubat 1959 ) Yönetim
Kurulu üyeliğinin tamamını Türkmenler kazandı
M- Kerkük içinde ve c,varında olan tüm semtlerin
isimleri Türkçe'dir:
Sona Gölü- Gavur Bağı- Babagürgür- Talim Tepe- Molla
Abdullah Tepesi- Yorgan Tepe- Kula v.s.
N- Kerkük etrafındaki tüm köyler Türkmenlere aittir
ve isimleri de Türkçe'dir:
Türkalar- yaycı- Topzava- Kümbetler- Tisin- Çardaklı-
Yahyava- Beşir- Türkeşkan- Kızılyar- Ömer mendan- Yarımca- Hamzeliler-
Kara hasan.
3- Kerkük'ün Türkmen şehri Olduğunu Kanıtlayan Ulusal
ve Uluslararası Belgeler.
1- Irak Hükümetinin 30 Mayıs 1932 Deklarasyonu:
Madde 9 Bent 1:
‘' Nüfusun çoğunluğunun Türkmen ırkından olduğu
Kerkük livasına bağlı kifri ve Kerkük Kazalarından resmi dil Arapça
ile birlikte Kürtçe ve Türkçe olacaktır''.
Deklarasyon, Türkmenlerin milli ve kültürel haklarını
da güvence altına almıştır.
2- 1924 Kerkük Katliamı sonrasında İngilizlerin
en yüksek dereceli görevlisi yazılı ve basılmış bir açıklama yapmıştır.
Bu açıklama sadece Türkçe olarak yazılmıştır.Iraklı araştırmacı ve
yazar Abdurrazzak El-Hasani bu belgenin Türkçe yazılmış olması Kerkük'te
Türkçe dilinin hakim olmasına bağlamaktadır. (Tarih EL-Vezaret El
İrakiye kitabı 1. cilt. Bağdat yedinci baskı.1988 S-206 )
3- 1931 yılında çıkarılan 74 nolu ‘' Yerel Diller
kanunu'' başta Kerkük ve Erbil olmak üzere nüfusunun çoğunluğunu
Türkmenlerin oluşturduğu bölgelerin mahkemelerinde duruşmaların Türkçe
yapılmasını hükme bağlamıştır. Aynı kanunda eğitimin de bu bölgelerde
Türkçe yapılmasını kararlaştırmıştır.
4- 1958 yılında açıklanan 1957 genel Nüfus Sayımı
sonucuna göre, devlet Türkmenlerin sayısını 567000 olarak göstermiştir.Uluslar
arası standartlara dayanan nüfus artış oranı göz önüne alındığında
Türkmenlerin 2003 yılında Irak'taki nüfusu en az 3 milyon olmalıdır.
5- İngiltere Büyükelçiliğinin 1958 İhtilalinden
hemen sonra Kraliyet Dışişleri Bakanlığına göndermiş olduğu resmi
raporlarında bu hususu teyit etmektedir.
4- Kerkük şehrinin çoğunluğunun Türkmenlerin oluşturduğunu
beyan eden birçok Arap ve yabancı yazar,tarihçi ve araştırmacı bu
hususu kitaplarında kaydetmişlerdir. Bunlardan
A- İngiliz Ansiklopedisi ve Global Ansiklopedi,
Kerkük'ün Türkmen Şehri olduğunu açıklamaktadır.
B- Hayri Emin El- Umeri : ‘'Irak'ın yeni Tarihinden
Siyasi Hikayeler'' kitabı- Bağdat,S-66.: Kerkük nüfusunun çoğunluğu
Türkmen'dir.
C- Ferik EL-Mızhır EL-Firavn (1920 Irak Ayaklanması
Liderlerinden) ‘'Irak 1920 Ayaklanması ‘'kitabı.: Bağdat-ikinci baskı
1995.S-12 ‘' Irak'taki azınlıklar şöyledir.: Süleymaniye ve Erbil'de
Kürtler ve Kerkük'te Türkmenler.
D- Seyyar El- Cemil'' Liderler ve Efendiler, Osmanlı
Paşalar ve Arap İlericiler,'' kitabı- Amman- Ürdün. Birinci baskı,
1999.S- 131: ‘' Irak'ın kuzeyinde belirli bölgelerde yaşayan Türkmenler
Dicle nehrinin doğusundaki Kerkük'te ve nehrin batısındaki Telafer
de yoğun olarak yaşamaktadır. Bunların asıllar Irak'ta egemenlik
kuran Türkmen devletlerine dayanmaktadır.
E- Longrigg. Stiven Himisli:
‘' Irak'ın yeni Tarihinden Dört Asır'' kitabı çevirmen:
4. baskı-
1968 kum-İran. S-21, S122, S361 ‘' Kerkük şehrinin
lisanı Türkçe'dir.''
F- David Mc Dowel:'' Amdoren History of The Kurds''
New York
1996 ‘'Musul-Bağdat arasındaki tüm köyler Türkmenlere
aitti ve Türkçe konuşurlar.
G- Viladamir Minorsky: ‘' Musul Meselesi, adlı kitabı
Arapça
Tercümesi : Salim şahin Kürt Araştırma Merkezi yayını
İstanbul – 1998 S-22 ‘' Türkmenler, Telafer, Erbil, Altunköprü, Tazehurmatu,
Tavuk, Tuzhurmatu, Kifri, ve Kara tepe gibi şehir ve kasabalarda
ve Musul bölgesinin güneyinden geçen tarihi ‘'İpek Yolu'' denilen
yol üzerindeki bölgede çoğunluğu teşkil etmektedirler.''
H- Nazım Tabakçeli'nin anıları kitabı: Kaleme alan
: Avukat Casim Muhlis: Beyrut- 1969. Tabakçalı'nın Irak askeri otoritesi
başkanına göndermiş olduğu 363 Nolu ve 14-15 Şubat 1959 tarihli resmi
raporunda: Kerkük'te Kürtler ile, şehrinde çoğunluğu oluşturan Türkmenler
arasındaki çekişmelere değinmektedir. Aynı kitabın 423. sayfasında
Tabakçeli başka bir raporunda :
‘'Kürtler Kerkük'te hiçbir zaman çoğunlukta değillerdi,
onlar bugüne kadar Kerkük'te hep azınlıktadırlar''
İ- ‘'1958 – 1959 tarihleri arasında İngiliz Belgelerinde
Irak'' kitabı
Tercümeyi yapan emekli albay Halil Hasan1. cilt
Bağdat
2000.S-158: İngiltere Dışişleri Bakanlığının 134255
Nolu raporunda, İngiltere'nin Bağdat Büyükelçiliği tarafından bakanlığına
sunulan telgrafta ‘'Kerkük halkının büyük çoğunluğu Türkçe konuşurlar'
denmektedir. Aynı kitabın ikinci cildinin 50. sayfasında: Dışişlerine
sunulan 1286 Nolu ve 12 Ağustos 1958 tarihli gizli telgrafında (
telgrafın metni Kraliyet Dışişleri Bakanlığının 134212 nolu belgesinde
geçmektedir) ‘' Kerkük bölgesi Türk çoğunluğu içermektedir'' deniliyor.
J- Filistinli yazar ve araştırmacı Hana Batatu ‘'
Irak adlı kitabının 3. cildinin 224 sayfasında ( Beyrut.1. Baskı,1992):
Kerkük şehri yakın tarihe kadar kelimenin tam manasıyla bir Türk
şehri idi.
Kürtler bu şehre yakın köylerden göç etmeye başladılar.1959
yılında Kürtler şehrin yaklaşık üçte birini oluşturmaya başladılar.
K- Ensiklopedia Britannica.3.cilt: ABD baskılı 10965
S.389'da şöyle geçmektedir.''Kerkük'te Arapça ve Kürtçe konuşanların
olmasına karşın, bu şehir esasen bir Türkmen şehridir.''
Bu ansiklopedinin sonraki baskıları da (1999- 2000
baskısı ) bu tespit beyan edilmekte ve Kerkük'ün etnik dokusunu birinci
derecede Türkmenlerin oluşturduğunu vurgulanmaktadır.
5- Mayıs 2003 tarihinde,bölgede yapılan incelemelerin
sonucunda şu verilere ulaşılmıştır.
1- Kerkük Üniversitesinde Türkmen öğretim üyelerinin
oranı %70'tir. Aynı oran öğrenciler için de geçerlidir.
2- Kerkük şehrinin ana semtlerindeki mesken, dükkan,
Kahvehane, sinema, hamam ve camilerin tamamı Türkmenlere aittir.
3- Kerkük'teki 200 Avukattan 135'i Türkmen'dir
4- Kuyumcular 100'ü aşan kuyumcu dükkanının dağılımı
şöyledir: 23 Türkmen,10 Arap, 25 Kürt, 19 Hırıstıyan.
5- Döviz Büroları: 11 bürodan 10'u Türkmen'dir.
6- Eczaneler: 106 eczanenin 86'sı Türkmen'dir.
7- Doktorlar:150 – 200 doktorun %80'ine yakın Türkmen,
%10'u Kürt, geri kalanı Arap'tır.
8- Kerkük Ticaret Odası başkanlığı sürekli olarak
Türkmenlerin elindedir.
9- Sinemaların mülkiyet ve işletmesinin tamamı Türkmenlere
aittir.
10- Kayseri pazarı (kapalı Çarşısındaki) tüm işletmeler
Türkmenlere aittir.
Ganim Authman
Irak Türkmen Cephesi Almanya Temsilcisi
06.12.2004 Berlin

Kerkük Emniyet Müdürü Turhan Yusuf Abdurrahman, Irak Türkmen Cephesi
Genel Başkanı Saadettin Ergeç, Ülkücü yazar Yusuf Ziya Arpacık, ITC
eski Genel Başkanı Faruk Abdullah - Kerkük'te İftar Sofrası